على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1607

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

راحت‌فروش ( r hat - faruc ) ص . پ . بيعار و تنبل . راحت‌فشان ( r hat - fec n ) ص . پ . آسايش دهنده و دلنواز و تسلى دهنده . راحت‌گاه ( r hat - g h ) ا . پ . محل فراغت و جاى آسايش . راحت‌نشين ( r hat - necin ) ص . پ . آنكه آسوده و فارغ البال مىنشيند . راحتى ( r hati ) ا . پ . آسايش و فراغت . و آبزن . و قمع . راحل ( r hel ) ص . ع . كوچ نماينده . ج : رحل ( rohhal ) . و مسافر . و سالار مسافرين و آنكه حكم بكوچ كردن مىدهد . راحلة ( r helat ) ا . ع . ستور باركش . و شتر سوارى خواه نر باشد و يا ماده . و ماده شتر باركش . ج : رواحل . راحله ( r hele ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستور باركش . و مركب و ستور سوارى . راحم ( r hem ) ا و ص . ع . بخشاينده و رحم‌كننده . ج : راحمون . و شاة راحم : گوسپند آماسيده زهدان . راحول ( r hul ) ا . ع . پالان شتر . راحولات ( r hul t ) ا . ع . پالان منقش . راحيل ( r hil ) ا . ع . نام زن يعقوب پيغمبر كه مادر يوسف باشد . راخ ( r x ) ا . پ . غم و اندوه بسيار . و راى و گمان و انديشه . راخم ( r xem ) ص . ع . ما كيان تخم در زير بال گرفته . راخى ( r xi ) ص . پ . رجل راخ : مرد فراخ زيست . رأد ( ra'd ) ا . ع . زن جوان نيكو . و رأد الارض : خالى بودن زمين از گياه . و رأد الضحى : غايت چاشت و ارتفاع آن . و رأد اللحى : بن ريش . ج : ارداء . راد ( r d ) ا و ص . پ . كريم و جوانمرد و صاحب همت و سخاوت . و شجاع و دلاور . و حكيم و دانشمند . و سخن‌گوى و سخن گزار . و قصه خوان . و ديوار و حصار . و انبار و مخزن . و راد خانه : ديوارهاى خانه . راد ( r d ) ص . ع . رجل راد : جويندهء آب و علف . راد ( r dd ) افا . ع . رد كننده و منع كننده و پس آورنده و عقب نشاننده . و باطل كننده . رادبو ( r dbu ) و ( r dbov ) رادبوى ( r dbuy ) و ( r dbovy ) ا . پ . چوب عود . رأدة ( ra'dat ) ا . ع . زن جوان نيكو . رادة ( r dat ) ص . ع . امراة رادة : زنى كه در خانهء همسايه‌ها بسيار آمد رفت نمايد . و ريح رادة : باد نرم . رادة ( r dat ) ع . ج . رائد . رادة ( r ddat ) ا . ع . چوبى كه در مقدم گردون باركشى مىبندند . و رجوع و منفعت و فايده . يق : هذا الامر لا رادة له اى لا فائدة فيه و لا رجوع . رادع ( r de ' ) ص . ع . باز دارنده . ج : رادعون . و آنكه در وى اثر بوى خوش باشد . رادعات ( r de t ) ع . ج . رادعة . رادعة ( r deat ) ا . ع . پيراهن پيسهء بزعفران و يا بديگر بوى خوش . رادعة ( r deat ) ص . ع . مؤنث رادع . ج : رادعات و روادع . رادعون ( r deuna ) ع . ج . رادع . رادف ( r def ) ص . ع . پيروى كننده . رادفة ( r defat ) ا . ع . شاخ فزونى كه از تنهء خرمابن برآمده باشد . و خطوط چربى در بدن . و سرين زن . ج : روادف . و كار سخت‌تر از كار اول . و نفخهء دويم صور اسرافيل . و قوله تعالى : تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ . مر . ردف . رادمنش ( r d - manec ) ا و ص . ع . كريم طبع و سخا پيشه . رادن ( r den ) ا . ع . زعفران سرخ زردى آميخته . رادنى ( r deniyy ) و رادنية ( r deniyyat ) ص . ع . سرخى زردى آميخته . يق : بعير رادنى و ناقة رادنية اى خالطت حمرته صفرة . رادوف ( r duf ) ا . ع . پيه و چربش . ج : رواديف . و نام مردى . راده ( r dde ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح كتابت علامت و يا عددى كه بر بالاى سطرى گذارند تا دلالت كند و نشان دهد كلام محذوف و از تو افتاده را كه در حاشيه نوشته‌اند . رادى ( r di ) ص . ع . متردى و افتاده و ساقط شده . رادى ( r di ) ا . ع . شير بيشه . راذم ( r zem ) ص . ع . ناقة راذم : ماده شترى كه شير راند . و شاة راذم : گوسپندى كه شيرش از كثرت روان باشد . راذنات ( r zen t ) ا . ع . روستا هاى چند . رار ( r r ) ا . ع . مغز استخوان تباه شده و گداختهء از لاغرى . رأرأ ( ra'ra ' ) ص . ع . امراة رأرأ : زن آراسته چشم . و رجل رأرأ : مرد تيز نگرنده و برگردانندهء سياهى چشم را . رأرأ ( ra'r ' ) ص . ع . امراة رأراء : زن آراسته و زيب داده چشم .